Nghị định 255/2026/NĐ-CP về giao dịch liên kết — sáu thay đổi doanh nghiệp phải nắm
Từ 01/7/2026, Nghị định 255/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP, áp dụng cho kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026 trở đi. Có sáu thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến việc doanh nghiệp phải kê khai gì, lập hồ sơ gì và tốn bao nhiêu công sức tuân thủ.
1. Ba văn bản gộp thành một
Nghị định 255/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 30/6/2026, có hiệu lực từ 01/7/2026, và thay thế cả Nghị định 132/2020/NĐ-CP lẫn Nghị định 20/2025/NĐ-CP. Nghị định áp dụng cho kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026 trở đi.
Với doanh nghiệp, điều này có nghĩa: các mẫu biểu, ngưỡng và cách xác định bên liên kết đang dùng cho kỳ 2025 không còn là căn cứ cho kỳ 2026. Bộ hồ sơ chuẩn bị cho quyết toán năm 2026 phải được lập theo Nghị định mới.
2. Sáu thay đổi chính
| # | Thay đổi | Ý nghĩa thực tế |
|---|---|---|
| 1 | Bổ sung quan hệ liên kết qua mượn, cho mượn (trước chỉ có vay, cho vay) | Bịt lỗ hổng dùng hợp đồng “mượn” không tính lãi để tránh bị coi là bên liên kết |
| 2 | Ngưỡng doanh thu để được miễn lập hồ sơ theo chức năng đơn giản nâng từ 200 tỷ lên dưới 500 tỷ đồng | Nhiều doanh nghiệp vừa thoát khỏi nghĩa vụ lập hồ sơ đầy đủ |
| 3 | Ngưỡng nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia: doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR | Chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế, thay cho cách quy đổi cũ |
| 4 | Thông báo về Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia chuyển từ hàng năm sang một lần khi lần đầu phát sinh nghĩa vụ, cập nhật trong 90 ngày khi có thay đổi | Giảm thủ tục lặp lại cho tập đoàn đa quốc gia |
| 5 | Xác lập thứ tự ưu tiên nguồn dữ liệu so sánh: dữ liệu công khai → dữ liệu thương mại → dữ liệu quản lý thuế | Giảm tranh cãi về nguồn dữ liệu khi thanh tra |
| 6 | Cơ quan thuế xây dựng chương trình hỗ trợ tuân thủ tự nguyện và công bố tỷ suất lợi nhuận ngành | Doanh nghiệp có mốc tham chiếu công khai để tự đối chiếu |
3. Thay đổi quan trọng nhất với doanh nghiệp vừa: ngưỡng 500 tỷ
Theo Nghị định 132/2020, doanh nghiệp có doanh thu dưới 200 tỷ đồng, thực hiện chức năng đơn giản, không phát sinh doanh thu hoặc chi phí từ tài sản vô hình, và đạt tỷ suất lợi nhuận thuần trước lãi vay và thuế trên doanh thu tối thiểu theo chức năng thì được miễn lập hồ sơ. Nghị định 255/2026 nâng ngưỡng này lên dưới 500 tỷ đồng, giữ nguyên các tỷ suất tối thiểu:
| Chức năng | Tỷ suất lợi nhuận thuần trước lãi vay và thuế trên doanh thu tối thiểu |
|---|---|
| Phân phối | Từ 5% |
| Sản xuất | Từ 10% |
| Gia công | Từ 15% |
Đây là thay đổi có tác động rộng nhất: nhóm doanh nghiệp doanh thu 200–500 tỷ đồng, trước đây phải lập hồ sơ đầy đủ, nay có thể được miễn nếu thỏa mãn đồng thời các điều kiện còn lại. Lưu ý: miễn lập hồ sơ không đồng nghĩa với miễn kê khai — doanh nghiệp vẫn phải nộp các phụ lục kê khai kèm quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.
4. Trần chi phí lãi vay giữ nguyên ở mức 30%
Điều 16 khoản 3 Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định: tổng chi phí lãi vay sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay phát sinh trong kỳ không vượt quá 30% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng chi phí lãi vay và chi phí khấu hao trong kỳ tính thuế.
Phần vượt mức được chuyển sang các kỳ tính thuế tiếp theo, tối đa không quá 5 năm. Với doanh nghiệp vay nhiều từ công ty mẹ hoặc bên liên kết, đây vẫn là điểm phát sinh chi phí thuế lớn nhất — cần tính trước khi cơ cấu khoản vay, không phải sau khi đã giải ngân.
5. Thời hạn — hai mốc phải nhớ
Ba mươi ngày làm việc nghe có vẻ dài, nhưng một bộ hồ sơ xác định giá đầy đủ — gồm phân tích chức năng, phân tích so sánh và lựa chọn phương pháp — thường mất nhiều tuần để lập từ đầu. Đó là lý do quy định yêu cầu hồ sơ phải đã có sẵn trước khi quyết toán, không phải lập khi bị hỏi.
6. Doanh nghiệp nên làm gì trong kỳ 2026
| Bước | Việc làm | Thời điểm |
|---|---|---|
| 1 | Rà lại danh sách bên liên kết theo 12 hình thức của Nghị định mới, đặc biệt các hợp đồng mượn, cho mượn | Ngay trong năm 2026 |
| 2 | Xác định doanh nghiệp thuộc nhóm miễn lập hồ sơ hay phải lập đầy đủ | Trước khi kết thúc năm tài chính |
| 3 | Tính thử trần chi phí lãi vay 30% để biết phần vượt phải chuyển kỳ sau | Trước khi cơ cấu khoản vay mới |
| 4 | Lập hồ sơ xác định giá (nếu thuộc diện phải lập) | Trước thời hạn nộp quyết toán thuế TNDN |
| 5 | Kê khai phụ lục giao dịch liên kết kèm quyết toán | Cùng thời điểm nộp quyết toán |
Chuỗi bài về giao dịch liên kết theo Nghị định 255/2026
Dịch vụ liên quan: Kê khai và lập hồ sơ giao dịch liên kết theo Nghị định 255/2026 — khảo sát sơ bộ không tính phí.
Ba thay đổi lớn của năm 2026
Câu hỏi thường gặp
Cần trao đổi về tình huống cụ thể?
Điền thông tin bên dưới, Á Châu liên hệ trong giờ làm việc. Khảo sát sơ bộ không tính phí.
Á Châu rà soát quan hệ liên kết, xác định nghĩa vụ kê khai và lập hồ sơ theo Nghị định 255/2026, tính thử trần chi phí lãi vay trước khi cơ cấu khoản vay.
Nội dung mang tính tham khảo, cập nhật theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP tại thời điểm đăng. Việc áp dụng cho một doanh nghiệp cụ thể cần được chuyên gia thuế xác nhận theo hồ sơ thực tế.
Tra cứu nhanh: 30 câu hỏi thường gặp về kế toán và thuế doanh nghiệp — trả lời ngắn gọn kèm căn cứ pháp lý.
