Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết gồm những gì và phải có khi nào
Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết không nộp kèm quyết toán thuế. Nó phải được lập xong trước thời điểm nộp quyết toán, lưu tại doanh nghiệp, và xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu trong 30 ngày làm việc. Chính vì không phải nộp, nhiều doanh nghiệp bỏ qua — cho đến khi nhận được văn bản yêu cầu và không kịp lập.
1. Ba cấp hồ sơ và ai phải lập cấp nào
| Cấp hồ sơ | Nội dung chính | Ai phải lập |
|---|---|---|
| Hồ sơ quốc gia (Local file) | Thông tin về doanh nghiệp tại Việt Nam: cơ cấu tổ chức, hoạt động kinh doanh, các giao dịch liên kết, phân tích chức năng, phân tích so sánh và lựa chọn phương pháp xác định giá | Doanh nghiệp có giao dịch liên kết không thuộc diện miễn |
| Hồ sơ toàn cầu (Master file) | Thông tin về toàn bộ tập đoàn: cơ cấu sở hữu, chuỗi giá trị, tài sản vô hình, hoạt động tài chính nội bộ, tình hình tài chính và thuế | Doanh nghiệp là thành viên của tập đoàn đa quốc gia |
| Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) | Phân bổ doanh thu, lợi nhuận, thuế đã nộp và số lao động theo từng quốc gia mà tập đoàn hoạt động | Tập đoàn có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR |
Doanh nghiệp Việt Nam thuần nội địa có giao dịch liên kết thường chỉ phải lập hồ sơ quốc gia. Doanh nghiệp FDI thuộc tập đoàn nước ngoài phải có thêm hồ sơ toàn cầu, và nếu tập đoàn đủ lớn thì có nghĩa vụ liên quan đến báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.
2. Hai mốc thời gian phải nhớ
Vì sao 30 ngày làm việc là không đủ để lập từ đầu: phần nặng nhất của hồ sơ quốc gia là phân tích so sánh — tìm doanh nghiệp độc lập tương đương, sàng lọc theo tiêu chí chức năng và tài sản, tính khoảng giá trị thị trường. Riêng bước này thường mất vài tuần với dữ liệu đầy đủ. Cộng thêm phân tích chức năng và tổng hợp giao dịch, một bộ hồ sơ hoàn chỉnh hiếm khi xong dưới 4–6 tuần. Đó là lý do quy định yêu cầu hồ sơ phải đã có sẵn.
3. Nội dung một bộ hồ sơ quốc gia
| Phần | Nội dung | Nguồn dữ liệu trong doanh nghiệp |
|---|---|---|
| Thông tin chung | Cơ cấu tổ chức, sơ đồ sở hữu, danh sách bên liên kết và hình thức liên kết | Giấy chứng nhận ĐKDN, điều lệ, sổ đăng ký thành viên/cổ đông |
| Hoạt động kinh doanh | Mô tả ngành, thị trường, chiến lược, các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh | Báo cáo quản trị, kế hoạch kinh doanh |
| Giao dịch liên kết | Danh mục từng loại giao dịch, giá trị, đối tác, điều khoản hợp đồng | Sổ chi tiết theo đối tượng, hợp đồng |
| Phân tích chức năng | Chức năng thực hiện, tài sản sử dụng, rủi ro gánh chịu của mỗi bên | Hợp đồng, mô tả công việc, thực tế vận hành |
| Phân tích so sánh | Tiêu chí sàng lọc, danh sách đối tượng so sánh độc lập, điều chỉnh khác biệt | Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp, báo cáo tài chính công bố |
| Phương pháp xác định giá | Phương pháp được chọn, lý do chọn, khoảng giá trị thị trường và kết luận | Kết quả phân tích so sánh |
4. Thứ tự ưu tiên nguồn dữ liệu so sánh
Nghị định 255/2026 xác lập thứ tự ưu tiên khi chọn nguồn dữ liệu cho phân tích so sánh: dữ liệu công khai → dữ liệu thương mại → dữ liệu do cơ quan quản lý thuế nắm giữ. Quy định này giảm bớt tranh cãi vốn rất phổ biến khi thanh tra, khi doanh nghiệp dùng một nguồn còn cơ quan thuế dùng nguồn khác và cho ra hai kết quả khác nhau.
Nghị định cũng giao cơ quan thuế xây dựng chương trình hỗ trợ người nộp thuế tuân thủ tự nguyện và công bố tỷ suất lợi nhuận ngành. Khi có số liệu ngành công bố, doanh nghiệp có mốc tham chiếu để tự đối chiếu trước, thay vì chờ đến khi bị soát mới biết mình lệch.
5. Thông báo về báo cáo lợi nhuận liên quốc gia — thủ tục đã đơn giản hơn
Trước đây thông báo liên quan đến báo cáo lợi nhuận liên quốc gia phải thực hiện hằng năm. Nghị định 255/2026 chuyển sang cơ chế thông báo một lần khi lần đầu phát sinh nghĩa vụ, và chỉ phải cập nhật trong 90 ngày khi có thay đổi. Đây là thay đổi giảm thủ tục rõ rệt cho các doanh nghiệp thành viên tập đoàn đa quốc gia.
6. Trình tự chuẩn bị cho kỳ 2026
| Thời điểm | Việc làm |
|---|---|
| Trong năm | Lập và cập nhật danh sách bên liên kết theo 12 hình thức tại Điều 5 |
| Trong năm | Ghi nhận giao dịch liên kết theo từng đối tượng ngay khi phát sinh, không tổng hợp cuối năm |
| Quý 4 | Xác định doanh nghiệp thuộc diện miễn lập hồ sơ hay phải lập đầy đủ |
| Sau khi khóa sổ | Lập hồ sơ quốc gia; thu thập hồ sơ toàn cầu từ công ty mẹ nếu thuộc tập đoàn |
| Trước hạn quyết toán | Hoàn tất hồ sơ, ký và lưu; kê khai phụ lục giao dịch liên kết kèm quyết toán |
Xác định bên liên kết là bước đầu tiên và cũng là bước hay sai nhất — xem 12 hình thức quan hệ liên kết theo Nghị định 255/2026. Kiểm tra doanh nghiệp có được miễn không tại các trường hợp miễn lập hồ sơ. Nếu doanh nghiệp vay nhiều từ bên liên kết, xem thêm trần chi phí lãi vay 30% EBITDA. Toàn cảnh Nghị định ở bài sáu thay đổi doanh nghiệp phải nắm.
Chuỗi bài về giao dịch liên kết theo Nghị định 255/2026
Dịch vụ liên quan: Kê khai và lập hồ sơ giao dịch liên kết theo Nghị định 255/2026 — khảo sát sơ bộ không tính phí.
Câu hỏi thường gặp
Á Châu lập hồ sơ quốc gia cho doanh nghiệp có giao dịch liên kết: tổng hợp giao dịch, phân tích chức năng, phân tích so sánh và lựa chọn phương pháp xác định giá.
Nội dung mang tính tham khảo, cập nhật theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP tại thời điểm đăng. Yêu cầu chi tiết về nội dung từng cấp hồ sơ cần đối chiếu trực tiếp với Nghị định và các phụ lục kèm theo; việc áp dụng cho một doanh nghiệp cụ thể cần được chuyên gia thuế xác nhận.
Cần Á Châu xử lý việc này cho doanh nghiệp anh/chị?
Điền 3 thông tin, chuyên viên gọi lại trong 4 giờ làm việc và gửi báo phí bằng văn bản trong 24 giờ. Kế toán trọn gói từ 500.000đ/tháng, tính theo số hoá đơn thật.
