Thẩm định thực địa của ngân hàng — chuẩn bị gì
Một buổi xuống doanh nghiệp có thể xác nhận toàn bộ hồ sơ, hoặc phá vỡ nó. Điều quyết định là sự nhất quán.
Sau khi hồ sơ giấy tờ được xem xét, phần lớn ngân hàng cử cán bộ xuống trực tiếp doanh nghiệp. Nhiều chủ doanh nghiệp coi đây là thủ tục hình thức và chuẩn bị rất qua loa. Thực tế thì buổi này có một chức năng rất cụ thể: kiểm tra xem bức tranh trên giấy có khớp với bức tranh ngoài đời không. Hồ sơ đẹp mà thực địa không khớp là tổ hợp gây nghi ngờ mạnh nhất, còn hồ sơ bình thường mà thực địa nhất quán lại thường củng cố hồ sơ.
Sáu chỗ được đối chiếu
| Chỗ | Đối chiếu với | Mâu thuẫn hay gặp |
|---|---|---|
| Quy mô mặt bằng, kho, thiết bị | Doanh thu và tài sản trên báo cáo | Doanh thu vài chục tỷ nhưng cơ sở vật chất không tương xứng |
| Hàng tồn kho | Số dư tồn kho trên sổ | Kho gần trống trong khi sổ ghi tồn lớn; hoặc hàng phủ bụi, rõ ràng không luân chuyển |
| Số lượng nhân sự | Bảng lương và hồ sơ bảo hiểm | Số người có mặt lệch xa số trên bảng lương |
| Hoạt động thực tế | Doanh thu theo kỳ | Cửa hàng vắng, xưởng không chạy, trong khi doanh thu khai đều |
| Tài sản bảo đảm | Hồ sơ pháp lý và định giá | Hiện trạng xuống cấp so với hồ sơ; đang có người thứ ba sử dụng |
| Hiểu biết của người điều hành | Chính bộ số liệu đã nộp | Chủ doanh nghiệp không trả lời được câu hỏi cơ bản về số của mình |
Chỗ thứ sáu đáng nói riêng. Cán bộ thẩm định thường hỏi vài câu rất đơn giản: doanh thu năm ngoái bao nhiêu, khách hàng lớn nhất chiếm bao nhiêu phần trăm, biên lợi nhuận gộp khoảng bao nhiêu, công nợ đang bao nhiêu. Chủ doanh nghiệp phải tự trả lời được, không đẩy sang kế toán. Không phải vì con số chính xác tới đơn vị, mà vì người vay phải nắm được doanh nghiệp mình đang vay tiền cho.
Chuẩn bị — sáu việc
- Chốt trước ai tiếp và ai trả lời. Chủ doanh nghiệp nên có mặt; kế toán hỗ trợ phần chi tiết. Tránh để nhiều người trả lời rời rạc.
- Dọn kho và cập nhật thẻ kho. Không phải để giấu, mà để số liệu đối chiếu được ngay tại chỗ.
- Chuẩn bị bộ hồ sơ để tra cứu tại chỗ: hợp đồng đầu ra lớn, sổ kho, bảng công nợ, bảng lương kỳ gần nhất.
- Rà trước các điểm sẽ bị hỏi — chính là sáu chỗ ở bảng trên — và chuẩn bị lời giải thích cho những chỗ lệch.
- Ôn lại con số của chính mình: doanh thu, biên lợi nhuận, công nợ, tồn kho, nợ vay hiện có.
- Nếu tài sản bảo đảm ở nơi khác, sắp xếp lịch xem ngay trong buổi hoặc buổi kế tiếp.
Không nên làm
- Mượn hàng lấp kho hoặc thuê người ngồi cho đông. Rủi ro bị phát hiện cao và hậu quả nặng hơn nhiều so với việc kho ít hàng.
- Trả lời vòng vo khi không biết. Nói cần kiểm tra lại và gửi sau là cách xử lý đúng.
- Để kế toán trả lời thay toàn bộ. Điều đó tự nó là một tín hiệu.
- Giấu khoản nợ đang có ở nơi khác. Ngân hàng tra được thông tin tín dụng; giấu rồi bị phát hiện làm hỏng toàn bộ độ tin cậy.
Khi thực địa không khớp hồ sơ
Trường hợp phổ biến nhất là doanh nghiệp có quy mô thực tế lớn hơn những gì báo cáo thể hiện — hệ quả của việc giữ hai bộ số liệu. Ở buổi thực địa, mâu thuẫn này hiện ra rất rõ và không giải thích được mà không thừa nhận vấn đề khác. Đây là lý do thực tế nhất để hợp nhất sổ sách trước khi tính tới vay vốn, chi tiết ở bài Hai hệ thống sổ sách — rào cản lớn nhất khi đi vay.
Chiều ngược lại — báo cáo tốt hơn thực tế — thì nghiêm trọng hơn về mặt pháp lý và gần như luôn dẫn tới từ chối.
Câu hỏi thường gặp
Đọc thêm
- Báo cáo tài chính vay vốn ngân hàng
- Vì sao ngân hàng từ chối hồ sơ vay
- Chênh lệch hàng tồn kho giữa sổ và kiểm kê
- Phương án kinh doanh nộp kèm hồ sơ vay
Nội dung mang tính tham khảo tại thời điểm đăng bài. Quy trình thẩm định khác nhau giữa các ngân hàng — doanh nghiệp nên xác nhận với ngân hàng cụ thể hoặc liên hệ Kế Toán Á Châu.
Cần Á Châu xử lý việc này cho doanh nghiệp anh/chị?
Điền 3 thông tin, chuyên viên gọi lại trong 4 giờ làm việc và gửi báo phí bằng văn bản trong 24 giờ. Kế toán trọn gói từ 500.000đ/tháng, tính theo số hoá đơn thật.
