Thuế và Kế toán Cho Doanh Nghiệp Một Người Năm 2026 – Quy Định & Lộ Trình Xóa Bỏ Thuế Khoán

Tổng quan quy định mới năm 2026

Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt lớn trong chế độ thuế và kế toán đối với doanh nghiệp một người (doanh nghiệp tư nhân) tại Việt Nam. Các văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành tập trung vào: (1) Thay thế chế độ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (hiệu lực từ 01/01/2026), (2) Xóa bỏ phương pháp khoán thuế theo Quyết định 3389/QĐ-BTC, (3) Điều chỉnh thuế TNCN và GTGT cho hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh.

1. Thông tư 99/2025/TT-BTC – Chế độ kế toán mới (Hiệu lực 01/01/2026)

Nguồn: Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 – Ban hành bởi Bộ Tài chính, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC.

• Phạm vi áp dụng: Áp dụng cho tất cả doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp tư nhân (doanh nghiệp một người).
• Điểm mới chính:
  • Hệ thống tài khoản kế toán mới (Phụ lục II) – cập nhật theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) mới.
  • Quy định chặt chẽ hơn về chứng từ kế toán, ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính.
  • Yêu cầu minh bạch hóa nghiệp vụ kinh tế, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số và hóa đơn điện tử.
• Tác động đến doanh nghiệp một người: Phải chuyển đổi sổ sách, tài khoản theo hệ thống mới từ kỳ kế toán đầu tiên năm 2026. Các báo cáo tài chính năm 2026 phải trình bày theo mẫu mới.

2. Xóa bỏ thuế khoán – Chuyển sang kê khai, tự nộp thuế (Từ 01/01/2026)

Nguồn: Quyết định 3389/QĐ-BTC ngày 06/10/2025 – Phê duyệt Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán”.

• Mốc thời gian: Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (kể cả chủ doanh nghiệp tư nhân) không còn áp dụng phương pháp khoán thuế.
• Phương pháp mới: Kê khai, tự tính, tự nộp thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế, Luật TNCN, Luật GTGT.
• Lộ trình thực hiện 3 giai đoạn (theo Đề án 3389/QĐ-BTC):
  1. Giai đoạn 1 (Tháng 9-10/2025): Chuẩn bị dữ liệu, phân loại hộ kinh doanh, cấp mã số thuế, hướng dẫn người nộp thuế.
  2. Giai đoạn 2 (Tháng 11/2025 – Tháng 3/2026): Triển khai chuyển đổi mô hình quản lý, kiểm tra, đối chiếu dữ liệu, hỗ trợ kê khai thuế lần đầu.
  3. Giai đoạn 3 (Từ Tháng 4/2026): Vận hành ổn định, kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm theo chế độ mới.
• Yêu cầu bắt buộc: Doanh nghiệp một người phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử (theo Thông tư 32/2025/TT-BTC), kê khai thuế định kỳ hàng tháng/quý.

3. Thay đổi thuế TNCN và GTGT năm 2026

Nguồn: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế (Luật số 34/2024/QH15) – Có hiệu lực từ 01/01/2026 (với một số điều từ 24/04/2026).

• Bỏ ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm: Từ 01/01/2026, không còn áp dụng mức doanh thu miễn thuế TNCN và GTGT 500 triệu đồng/năm cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (kể cả chủ doanh nghiệp tư nhân).
• Cơ chế mới: Thuế TNCN tính theo thu nhập chịu thuế thực tế (sau khi trừ các khoản giảm trừ gia cảnh, đóng bảo hiểm). Thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ (nếu đăng ký) hoặc phương pháp trực tiếp trên doanh thu.
• Mức thuế TNCN lũy tiến (theo Luật TNCN 2007 sửa đổi 2012, 2014): 5% – 35% tùy bậc thu nhập chịu thuế.
• Lưu ý quan trọng: Chủ doanh nghiệp tư nhân được coi là cá nhân có thu nhập từ kinh doanh – áp dụng Luật TNCN, không áp dụng Luật TNDN.

4. Kế toán đơn lẻ – Báo cáo, Hóa đơn, Bảng cân đối kế toán (BVĐ)

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 32/2025/TT-BTC (hóa đơn điện tử):

• Sổ kế toán: Bắt buộc ghi sổ theo hệ thống tài khoản mới (Phụ lục II Thông tư 99). Sổ nhật ký chung, sổ cái, sổ chi tiết phải phản ánh đầy đủ, kịp thời.
• Hóa đơn điện tử: Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế (theo Thông tư 32/2025/TT-BTC, hiệu lực từ 01/06/2025). Ký hiệu hóa đơn: 6 ký tự (chữ + số) thể hiện loại, năm, mã cơ quan thuế.
• Báo cáo tài chính: Bao gồm: Bảng cân đối kế toán (BVĐ), Báo cáo kết quả kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh báo cáo tài chính. Trình bày theo mẫu tại Phụ lục I Thông tư 99.
• Kỳ báo cáo: Năm tài chính 01/01 – 31/12. Báo cáo niên độ nộp trước 30/03 năm sau (theo Nghị định 155/2020/NĐ-CP).

5. Lộ trình thực hiện 3 bước cho chủ doanh nghiệp một người

6. FAQ – 3 Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp một người có phải nộp thuế TNDN không?
   Không. Doanh nghiệp tư nhân (1 thành viên) chịu thuế theo Luật TNCN (thu nhập từ kinh doanh), không chịu TNDN. (Căn cứ: Luật TNDN 2008, Luật TNCN 2007 sửa đổi)
2. Từ 2026, doanh thu dưới 500 triệu có được miễn thuế không?
   Không. Ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm đã bị bỏ từ 01/01/2026 theo Luật sửa đổi các Luật về thuế (Luật 34/2024/QH15). Mọi doanh thu đều phải kê khai, tính thuế theo quy định. (Nguồn: Luật 34/2024/QH15, QĐ 3389/QĐ-BTC)
3. Phải làm gì ngay hôm nay để chuẩn bị?
   (1) Đăng ký hóa đơn điện tử (nếu chưa có), (2) Cập nhật sổ sách theo Thông tư 99, (3) Đăng ký tài khoản kê khai thuế điện tử, (4) Liên hệ đơn vị kế toán để hướng dẫn chuyển đổi.

7. Tài nguyên tham khảo (Tier A – Nguồn chính thống)

• Thông tư 99/2025/TT-BTC – Chế độ kế toán doanh nghiệp (Công báo Chính phủ)
• Quyết định 3389/QĐ-BTC – Xóa bỏ thuế khoán hộ kinh doanh (Thư viện Pháp luật)
• Luật 34/2024/QH15 – Sửa đổi Luật thuế (bỏ miễn thuế 500 triệu) (Thư viện Pháp luật)
• Thông tư 32/2025/TT-BTC – Hóa đơn điện tử (Thư viện Pháp luật)

Cập nhật: 28/09/2026 – Kế toán Á Châu. Nội dung tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý chính thức.