Báo cáo tài chính có lỗ thì còn vay được vốn không

Lỗ không phải một khái niệm đồng nhất. Cán bộ thẩm định không dừng ở con số âm ở dòng cuối báo cáo — họ đi tìm nguyên nhân, vì mỗi nguyên nhân dẫn tới một kết luận khác nhau về khả năng trả nợ trong tương lai. Một doanh nghiệp lỗ vì vừa đầu tư dây chuyền mới và một doanh nghiệp lỗ vì bán dưới giá vốn suốt hai năm là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau, dù cả hai đều hiện lên là “lỗ”.

Bốn loại lỗ

Loại thứ tư — vấn đề thật sự

Đây là tình huống phổ biến hơn ba loại trên cộng lại ở doanh nghiệp vừa và nhỏ: doanh nghiệp thực tế có lãi, nhưng bộ số liệu nộp thuế được điều chỉnh để nghĩa vụ thuế thấp, và kết quả là báo cáo hiện lỗ hoặc lãi rất mỏng. Khi cần vay, doanh nghiệp rơi vào thế bí: giải thích rằng thực tế có lãi tức là thừa nhận số liệu đã khai chưa phản ánh đúng. Không có cách nào nói điều đó với ngân hàng mà không tạo ra một vấn đề lớn hơn.

Lối ra duy nhất là hợp nhất về một bộ số liệu đúng, và việc đó cần một đến hai kỳ báo cáo — nghĩa là phải bắt đầu từ trước khi có nhu cầu vay. Nội dung chi tiết nằm ở bài Hai hệ thống sổ sách — rào cản lớn nhất khi đi vay.

Điều làm hồ sơ lỗ vẫn được duyệt

• Dòng tiền kinh doanh dương dù lãi lỗ âm. Đây là tình huống thường gặp khi khấu hao lớn, và nó thuyết phục hơn nhiều so với lãi trên sổ mà dòng tiền âm.
• Xu hướng đi lên rõ ràng qua ba kỳ, kể cả khi vẫn còn âm.
• Hợp đồng đầu ra đã ký cho kỳ tới — bằng chứng doanh thu sắp về là thật.
• Tài sản bảo đảm đủ mạnh.
• Kế hoạch khắc phục cụ thể, có mốc thời gian và đã có kết quả bước đầu đo được.
• Lịch sử tín dụng sạch của doanh nghiệp và của chủ doanh nghiệp.

Cách trình bày phần giải trình lỗ

Một bản giải trình có sức thuyết phục thường theo cấu trúc: nêu con số lỗ và cấu phần của nó — bao nhiêu từ khấu hao, bao nhiêu từ khoản bất thường, bao nhiêu từ hoạt động; tách bạch phần không lặp lại và cho thấy kết quả sau khi loại trừ; chỉ ra dòng tiền kinh doanh nếu nó dương; và trình bày kế hoạch khắc phục với các mốc đã đạt được, không chỉ các mốc dự kiến. Kèm chứng từ cho từng luận điểm — một bản giải trình không có chứng từ đi kèm chỉ là ý kiến.

Nếu chưa vay được ngay

Khi hồ sơ chưa đủ điều kiện, đáng cân nhắc ba hướng thay vì cố nộp: rút ngắn chu kỳ tiền mặt để giảm nhu cầu vốn — nhiều trường hợp giải quyết được vấn đề mà không cần vay; đàm phán thời hạn trả chậm dài hơn với nhà cung cấp, nguồn vốn rẻ nhất; và chuẩn bị bộ số liệu cho kỳ sau ngay từ bây giờ, vì ngân hàng xem hai đến ba năm gần nhất.

Câu hỏi thường gặp

Đọc thêm

• Hai hệ thống sổ sách — rào cản lớn nhất khi đi vay
• Dòng tiền trên báo cáo và dòng tiền thật
• Vì sao ngân hàng từ chối hồ sơ vay
• Tư vấn cấu trúc vốn và vay vốn

Nội dung mang tính tham khảo tại thời điểm đăng bài. Điều kiện tín dụng khác nhau giữa các ngân hàng — doanh nghiệp nên xác nhận với ngân hàng cụ thể hoặc liên hệ Kế Toán Á Châu.