Các chỉ số tài chính ngân hàng nhìn khi xét duyệt khoản vay
Biết trước bộ chỉ số được chấm giúp doanh nghiệp chuẩn bị đúng chỗ, thay vì làm đẹp những thứ không ai nhìn.
Cán bộ thẩm định không đọc báo cáo tài chính theo cách kế toán đọc. Họ chuyển bộ số liệu thành một nhóm chỉ số, so với ngưỡng nội bộ của ngân hàng và với mặt bằng ngành, rồi từ đó ra quyết định về hạn mức và lãi suất. Nắm được bộ chỉ số này có hai cái lợi thực tế: doanh nghiệp biết mình đang yếu ở đâu trước khi nộp hồ sơ, và biết chỉ số nào cải thiện được trong vài tháng, chỉ số nào cần cả một kỳ báo cáo.
Tám nhóm chỉ số
| Chỉ số | Cách tính | Ngân hàng đọc gì |
|---|---|---|
| Khả năng trả nợ | (Lợi nhuận sau thuế + khấu hao) ÷ nghĩa vụ nợ phải trả trong năm | Nguồn tiền có đủ trang trải gốc và lãi không — chỉ số quan trọng nhất |
| Khả năng thanh toán lãi vay | Lợi nhuận trước lãi vay và thuế ÷ chi phí lãi vay | Riêng phần lãi đã chiếm bao nhiêu lợi nhuận hoạt động |
| Đòn bẩy | Tổng nợ ÷ vốn chủ sở hữu | Doanh nghiệp đang chạy bằng vốn của ai; đệm chịu rủi ro dày hay mỏng |
| Thanh khoản hiện hành | Tài sản ngắn hạn ÷ nợ ngắn hạn | Khả năng trả các khoản đến hạn gần |
| Vòng quay khoản phải thu | Doanh thu ÷ khoản phải thu bình quân, quy ra số ngày | Bán được hàng nhưng bao lâu mới thu được tiền |
| Vòng quay hàng tồn kho | Giá vốn ÷ hàng tồn kho bình quân, quy ra số ngày | Vốn đang bị chôn trong kho bao lâu |
| Biên lợi nhuận | Lợi nhuận gộp và lợi nhuận ròng trên doanh thu | So với mặt bằng ngành; thấp hơn hẳn là điểm cần giải thích |
| Tăng trưởng doanh thu | So sánh qua ba năm | Xu hướng đi lên, đi ngang hay đi xuống |
Hai chỉ số quyết định nhiều nhất
Khả năng trả nợ là chỉ số nặng ký nhất, vì nó trả lời trực tiếp câu hỏi ngân hàng quan tâm: tiền ở đâu để trả khoản vay này. Đáng chú ý là chỉ số này được tính trên lợi nhuận sau thuế cộng khấu hao — nghĩa là một doanh nghiệp giữ lợi nhuận trên sổ thấp để nhẹ nghĩa vụ thuế sẽ tự làm yếu chính chỉ số quan trọng nhất của mình.
Vòng quay khoản phải thu thường bị đánh giá thấp nhưng lại nói rất nhiều. Một doanh nghiệp có doanh thu tốt mà số ngày thu tiền kéo dài đang cho ngân hàng biết hai điều: vốn lưu động bị chiếm dụng, và chất lượng khách hàng có vấn đề. Đây cũng là chỉ số doanh nghiệp cải thiện được nhanh nhất bằng việc đối chiếu và thu hồi công nợ, nên đáng làm trước tiên.
Cải thiện được trong bao lâu
| Chỉ số | Thời gian cải thiện | Cách làm |
|---|---|---|
| Vòng quay khoản phải thu | 1-2 quý | Đối chiếu công nợ, đặt hạn mức cho khách hàng, thu hồi khoản quá hạn |
| Vòng quay hàng tồn kho | 1-2 quý | Kiểm kê, xử lý hàng chậm luân chuyển, siết kế hoạch nhập |
| Thanh khoản hiện hành | 1-2 quý | Cơ cấu lại kỳ hạn nợ ngắn hạn, giảm khoản phải trả đến hạn dồn |
| Đòn bẩy | 1 kỳ báo cáo | Chuyển khoản chủ cho công ty vay thành góp vốn; giữ lại lợi nhuận |
| Khả năng trả nợ, biên lợi nhuận | 1-2 kỳ báo cáo | Ghi nhận đúng và đủ doanh thu; rà lại chi phí để không bỏ sót khoản được trừ |
| Tăng trưởng doanh thu | Không sửa được ngắn hạn | Chỉ giải thích được bằng hợp đồng đã ký và đơn hàng đang có |
Hai điều quan trọng hơn con số
Thứ nhất, ngân hàng so chỉ số với mặt bằng ngành, không so với một ngưỡng chung. Biên lợi nhuận 5% có thể là bình thường ở phân phối và rất thấp ở dịch vụ. Doanh nghiệp nên biết mặt bằng ngành của mình trước khi lo lắng.
Thứ hai, giải thích được quan trọng hơn đẹp. Một chỉ số xấu có nguyên nhân rõ ràng và có bằng chứng — vừa đầu tư lớn, vừa mất một khách hàng lớn, có một khoản bất thường — thường được xử lý nhẹ hơn nhiều so với một chỉ số trung bình mà doanh nghiệp không giải thích được vì sao lại thế.
Câu hỏi thường gặp
Đọc thêm
- Báo cáo tài chính vay vốn ngân hàng
- Vì sao ngân hàng từ chối hồ sơ vay
- Hai hệ thống sổ sách — rào cản lớn nhất khi đi vay
- Công nợ treo lâu năm — xử lý thế nào
Muốn biết hồ sơ mình được chấm bao nhiêu?
Gọi để Á Châu tính bộ chỉ số từ báo cáo hiện tại và chỉ ra chỗ yếu.
Nội dung mang tính tham khảo tại thời điểm đăng bài. Ngưỡng và cách chấm điểm khác nhau giữa các ngân hàng — doanh nghiệp nên xác nhận với ngân hàng cụ thể hoặc liên hệ Kế Toán Á Châu.
Xem thêm: Trần chi phí lãi vay 30% EBITDA — cách tính và cách tránh mất chi phí
Cần Á Châu xử lý việc này cho doanh nghiệp anh/chị?
Điền 3 thông tin, chuyên viên gọi lại trong 4 giờ làm việc và gửi báo phí bằng văn bản trong 24 giờ. Kế toán trọn gói từ 500.000đ/tháng, tính theo số hoá đơn thật.
