Nghị định 198/2025/NĐ-CP (hiệu lực 22/8/2025): quy định chế độ tiền lương phòng không nhân dân 2025, cơ chế tạm hoãn hợp đồng lao động khi huy động nhiệm vụ, nguyên tắc giữ nguyên lương, phụ cấp cho người hưởng lương từ ngân sách; trợ cấp cho người không hưởng lương ngân sách; cách hạch toán khi doanh nghiệp tiếp tục trả lương trong thời gian người lao động tham gia nhiệm vụ; thẩm quyền địa phương về mức chi; và căn cứ mức tham chiếu khi bỏ lương cơ sở.
Phạm Vi & Hiệu Lực
Hiệu lực: từ 22/8/2025.
Trọng tâm: Nghị định 198/2025/NĐ-CP thiết lập chính sách an sinh – lao động 2025 đối với các nhóm đối tượng tham gia phòng không nhân dân. Nội dung bám sát các trụ cột sau:
- Làm rõ chế độ lương, phụ cấp, phúc lợi cho người hưởng lương từ NSNN khi tham gia nhiệm vụ phòng không nhân dân.
- Quy định trợ cấp ngày công/tiền ăn/phụ cấp đặc thù cho người không hưởng lương NSNN theo nguyên tắc cấp nào huy động, cấp đó chi.
- Cơ chế tạm hoãn hợp đồng lao động đối với người lao động theo HĐLĐ trong thời gian tham gia nhiệm vụ và nguyên tắc hưởng lương, phụ cấp theo quy định.
- Cách hạch toán trong khu vực doanh nghiệp: khi người lao động của doanh nghiệp/đơn vị ngoài NSNN được huy động, doanh nghiệp vẫn trả lương và được tính vào chi phí quản lý doanh nghiệp.
- Thẩm quyền địa phương: UBND cấp tỉnh có thể trình HĐND cùng cấp quyết mức chi cao hơn định mức chung, phù hợp điều kiện thực tế địa phương.
- Nguyên tắc áp dụng “mức tham chiếu” khi bãi bỏ mức lương cơ sở (bài viết không nêu con số/cách tính vì không có trong thông tin được cung cấp).
Đối Tượng Và Chế Độ Cụ Thể (Bám Sát Quy Định)
Giữ Nguyên Lương, Phụ Cấp Với Người Hưởng Lương NSNN
- Người hưởng lương từ ngân sách nhà nước (NSNN) khi tham gia tập huấn, huấn luyện, diễn tập… theo huy động phòng không nhân dân được giữ nguyên lương, phụ cấp, phúc lợi như khi đi làm bình thường.
- Nếu nhiệm vụ diễn ra trong môi trường độc hại hoặc tại vùng có phụ cấp khu vực, người thực hiện tiếp tục hưởng thêm theo chế độ hiện hành.
Ý nghĩa: bảo đảm thu nhập không bị “đứt gãy” trong thời gian thực hiện nhiệm vụ quốc phòng; người lao động khu vực công yên tâm hoàn thành nhiệm vụ mà không thiệt quyền lợi.
Gợi ý áp dụng nội bộ (không bổ sung nghĩa vụ mới):
- Cơ quan, đơn vị lập danh sách người tham gia, đối chiếu mức lương – phụ cấp – phúc lợi đang hưởng, bảo đảm chi trả đúng nguyên trạng.
- Trường hợp nhiệm vụ tại môi trường độc hại hoặc vùng có phụ cấp khu vực, ghi nhận đầy đủ để chi bổ sung theo chế độ hiện hành.
Tạm Hoãn Hợp Đồng Lao Động Khi Huy Động Nhiệm Vụ
- Người lao động theo HĐLĐ (ví dụ đang làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo hợp đồng) được tạm hoãn hợp đồng trong thời gian tham gia nhiệm vụ, và hưởng tiền lương, phụ cấp theo quy định.
- Quy định này là “chốt chặn” pháp lý bảo vệ quan hệ lao động, tạo yên tâm cho người lao động và định vị rõ trách nhiệm của đơn vị sử dụng lao động trong thời gian huy động.
Gợi ý vận hành (không thêm thủ tục ngoài văn bản):
- Phòng nhân sự chuẩn bị sẵn mẫu quyết định/biên bản ghi nhận việc tạm hoãn HĐLĐ theo yêu cầu nhiệm vụ; cập nhật hồ sơ lương – phụ cấp đúng kỳ.
- Quản lý trực tiếp xây dựng lịch bàn giao công việc tạm thời, tránh gián đoạn hoạt động.
Trợ Cấp Đối Với Người Không Hưởng Lương NSNN
- Người dân/đối tượng không hưởng lương từ NSNN khi được huy động sẽ được trợ cấp ngày công lao động, tiền ăn, phụ cấp đặc thù tương tự cơ chế với dân quân tự vệ.
- Nguyên tắc chi trả: cấp nào huy động, cấp đó chi.
Đây là “lớp đệm an sinh” nhằm bảo đảm thu nhập tối thiểu cho người tham gia, tránh ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống cá nhân trong thời gian thực hiện nhiệm vụ.
Gợi ý vận hành (không thêm quy định):
- Cơ quan huy động lập danh sách, thời gian tham gia, làm căn cứ chi trợ cấp ngày công, tiền ăn, phụ cấp đặc thù theo nguyên tắc đã nêu.
- Thông tin minh bạch đến người dân về nguồn chi và khoản được hưởng để thống nhất kỳ vọng.
NLĐ Trong Doanh Nghiệp/Đơn Vị Ngoài NSNN: Trả Lương & Hạch Toán Chi Phí Quản Lý DN
- Đối với người lao động của doanh nghiệp/đơn vị ngoài NSNN được huy động: ngoài các khoản do cơ quan huy động chi trả, doanh nghiệp vẫn trả lương như bình thường.
- Khoản lương doanh nghiệp tiếp tục chi trong thời gian người lao động tham gia nhiệm vụ được tính vào chi phí quản lý doanh nghiệp.
Điểm này vừa đảm bảo thu nhập cho người lao động, vừa rõ ràng về hạch toán cho doanh nghiệp, giúp kế toán – tài chính phân loại chi phí đúng bản chất.
Gợi ý triển khai (bám sát quy định, không thêm thủ tục):
- Tách bạch chứng từ: phần cơ quan huy động chi (trợ cấp/tiền ăn/phụ cấp đặc thù) và phần doanh nghiệp chi (lương).
- Hệ thống lương: không cắt giảm kỳ lương vì lý do huy động; hạch toán vào chi phí quản lý DN như quy định.
- Truyền thông nội bộ: thông báo rõ cho người lao động về khoản lương do doanh nghiệp chi và các khoản trợ cấp do cơ quan huy động chi để tránh hiểu nhầm.
Dân Quân Tự Vệ, Quân Nhân Dự Bị
- Dân quân tự vệ và quân nhân dự bị hưởng chế độ theo pháp luật chuyên ngành (luật về dân quân tự vệ, dự bị động viên).
- Bài viết không thêm bất cứ điều kiện hoặc mức hưởng nào ngoài phạm vi thông tin đã nêu.
Thẩm Quyền Địa Phương: UBND Tỉnh/HĐND
- UBND cấp tỉnh có thể trình HĐND cùng cấp quyết mức chi cao hơn định mức chung cho phù hợp điều kiện thực tế địa phương.
- Bài viết không tự ý diễn giải thêm về tiêu chí hay mức tăng, giữ nguyên tinh thần “có thể trình quyết mức chi cao hơn”.
Ý nghĩa thực tiễn: cơ chế linh hoạt địa phương cho phép đáp ứng kịp thời với đặc điểm ngân sách và nhu cầu huy động của từng tỉnh/thành; đồng thời vẫn đặt trong khuôn khổ thẩm quyền rõ ràng.
Khi Bãi Bỏ Mức Lương Cơ Sở → Áp Dụng “Mức Tham Chiếu”
- Khi bãi bỏ mức lương cơ sở, việc tính các khoản liên quan sẽ dựa trên mức tham chiếu do Chính phủ quy định.
- Không nêu con số/cách tính cụ thể vì không có trong phần thông tin được cung cấp.
Ý nghĩa: bảo đảm có “neo” tính toán khi chính sách tiền lương thay đổi, giúp các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp chủ động chờ hướng dẫn chi tiết mà không bị đứt quãng cơ chế chi trả.
Ý Nghĩa Thực Tiễn & Giá Trị An Sinh
Bảo Toàn Thu Nhập, Phúc Lợi
- Người hưởng lương NSNN: giữ nguyên lương – phụ cấp – phúc lợi; nếu làm việc tại môi trường độc hại hoặc vùng có phụ cấp khu vực, vẫn hưởng thêm theo chế độ hiện hành.
- Người lao động theo HĐLĐ: có cơ chế tạm hoãn trong thời gian huy động, hưởng lương và phụ cấp theo quy định; quan hệ lao động được bảo toàn.
- Người dân không hưởng lương NSNN khi được huy động: có trợ cấp ngày công, tiền ăn, phụ cấp đặc thù, giảm thiểu tác động đến thu nhập cá nhân.
Rõ Cơ Chế Chi Trả – Hạch Toán
- Ranh giới trách nhiệm chi được phân định: cơ quan huy động chi trợ cấp/tiền ăn/phụ cấp đặc thù; doanh nghiệp chi tiền lương và được tính vào chi phí quản lý DN.
- Điều này giúp kế toán – tài chính tại doanh nghiệp và cơ quan huy động hạch toán minh bạch, thuận lợi khi kiểm tra – quyết toán.
Tính Linh Hoạt Địa Phương
- UBND tỉnh/HĐND có thẩm quyền để quyết mức chi cao hơn khi cần, không “đóng khung một mức cho mọi nơi”; tạo điều kiện ứng biến phù hợp với bối cảnh ngân sách và nhu cầu nhiệm vụ.
Sẵn Sàng Cho Giai Đoạn Bỏ Lương Cơ Sở
- Nguyên tắc “mức tham chiếu” được xác lập làm cơ sở để thích ứng với giai đoạn bỏ lương cơ sở, tránh khoảng trống chính sách trong tính toán chi trả.
Checklist Triển Khai Trong Cơ Quan/Đơn Vị & Doanh Nghiệp
(Dựa trên các quy định đã nêu, không thêm thủ tục ngoài văn bản)
Nhân Sự – Lao Động
- Rà soát hợp đồng lao động để sẵn sàng kích hoạt tạm hoãn HĐLĐ khi có lệnh huy động.
- Cập nhật quy trình tính lương nội bộ: nếu người lao động được huy động, doanh nghiệp vẫn trả lương và hạch toán chi phí quản lý DN theo quy định.
- Lập danh sách người tham gia nhiệm vụ, kèm thời gian thực hiện, để đối chiếu chi trả và lưu trữ.
Tài Chính – Kế Toán
- Tách bạch nguồn chi:
- Phần do cơ quan huy động chi (trợ cấp ngày công, tiền ăn, phụ cấp đặc thù).
- Phần do doanh nghiệp chi (lương).
- Lưu trữ chứng từ liên quan đến thời gian huy động để phục vụ hạch toán và kiểm tra khi cần.
Quản Trị Địa Phương
- UBND tỉnh đánh giá nhu cầu – nguồn lực, khi cần thiết trình HĐND quyết mức chi cao hơn theo thẩm quyền.
- Truyền thông thống nhất đến các cơ quan, đơn vị trên địa bàn để đồng bộ cách hiểu – cách làm.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQs) – Nhóm Phòng Không Nhân Dân
Q1. Người hưởng lương NSNN tham gia phòng không nhân dân được hưởng gì?
A: Giữ nguyên lương, phụ cấp, phúc lợi; nếu làm việc ở môi trường độc hại hoặc có phụ cấp khu vực thì vẫn hưởng thêm theo chế độ hiện hành.
Q2. Tham gia phòng không nhân dân có được tạm hoãn HĐLĐ không?
A: Có. Người lao động theo HĐLĐ được tạm hoãn hợp đồng, hưởng lương và phụ cấp theo quy định trong thời gian tham gia nhiệm vụ.
Q3. Doanh nghiệp có được tính chi phí lương khi NLĐ tham gia nhiệm vụ không?
A: Có. Khoản lương doanh nghiệp tiếp tục trả trong thời gian người lao động tham gia nhiệm vụ được tính vào chi phí quản lý doanh nghiệp.
Q4. UBND tỉnh có được quyết mức chi cao hơn không?
A: Có thể. UBND cấp tỉnh có thể trình HĐND quyết mức chi cao hơn định mức chung.
Q5. Khi bỏ lương cơ sở, tính lương thế nào?
A: Sẽ áp dụng mức tham chiếu do Chính phủ quy định. Bài viết không nêu số liệu/cách tính vì không có trong phần thông tin được cung cấp.
Hướng Dẫn Thực Thi Theo Vai Trò
Đối Với Cơ Quan, Đơn Vị Hưởng Lương NSNN
- Chuẩn hóa danh sách cán bộ được huy động, đối chiếu nguyên trạng lương – phụ cấp – phúc lợi để chi trả đúng.
- Nếu nhiệm vụ diễn ra trong môi trường độc hại hoặc vùng có phụ cấp khu vực, ghi nhận đầy đủ để chi bổ sung theo chế độ hiện hành.
- Thông tin kịp thời đến người tham gia để đảm bảo minh bạch quyền lợi.
Đối Với Doanh Nghiệp/Đơn Vị Ngoài NSNN
- Giữ dòng lương thông suốt cho người lao động trong thời gian huy động; hạch toán vào chi phí quản lý DN.
- Rà soát HĐLĐ để tạm hoãn đúng quy định, tránh tranh chấp.
- Phân tách chứng từ giữa phần cơ quan huy động chi và phần doanh nghiệp chi.
Đối Với UBND Tỉnh/HĐND
- Đánh giá thực tế địa phương về nhu cầu và ngân sách; khi cần, trình quyết mức chi cao hơn theo thẩm quyền.
- Truyền đạt thống nhất tới các sở, ngành, đơn vị để đồng bộ cách hiểu, bảo đảm thực thi trơn tru.
Tóm Lược Theo Kịch Bản Áp Dụng
- Kịch bản A – Cán bộ Sở X được huy động diễn tập 10 ngày tại khu vực có phụ cấp khu vực:
- Giữ nguyên lương – phụ cấp – phúc lợi; nếu thuộc vùng phụ cấp khu vực, tiếp tục hưởng thêm theo chế độ hiện hành.
- Cơ quan huy động căn cứ thời gian tham gia để chi trả khoản thuộc thẩm quyền (nếu có).
- Kịch bản B – Nhân viên hợp đồng tại đơn vị sự nghiệp công lập được huy động huấn luyện 2 tuần:
- Tạm hoãn HĐLĐ trong thời gian tham gia nhiệm vụ; hưởng lương – phụ cấp theo quy định.
- Kịch bản C – Lao động của doanh nghiệp tư nhân được huy động trong 1 tháng:
- Doanh nghiệp vẫn trả lương bình thường; khoản này hạch toán chi phí quản lý DN.
- Cơ quan huy động chi trợ cấp ngày công, tiền ăn, phụ cấp đặc thù theo nguyên tắc cấp nào huy động, cấp đó chi.
- Kịch bản D – Người dân địa phương (không hưởng lương NSNN) tham gia nhiệm vụ:
- Được trợ cấp ngày công, tiền ăn, phụ cấp đặc thù; nguồn chi từ cấp huy động.
Kết Luận
Nghị định 198/2025/NĐ-CP (hiệu lực 22/8/2025) tạo khung an sinh – lao động nhất quán cho lực lượng tham gia phòng không nhân dân, với những điểm cốt lõi:
- Người hưởng lương NSNN: giữ nguyên lương – phụ cấp – phúc lợi; nếu làm việc trong môi trường độc hại hoặc vùng có phụ cấp khu vực, tiếp tục hưởng thêm theo chế độ hiện hành.
- Người lao động theo HĐLĐ: tạm hoãn hợp đồng trong thời gian nhiệm vụ, hưởng lương – phụ cấp theo quy định.
- Người không hưởng lương NSNN: có trợ cấp ngày công, tiền ăn, phụ cấp đặc thù; cấp nào huy động, cấp đó chi.
- Người lao động của doanh nghiệp/đơn vị ngoài NSNN: doanh nghiệp vẫn trả lương và được tính vào chi phí quản lý DN; đồng thời người lao động được nhận các khoản do cơ quan huy động chi (nếu có).
- Dân quân tự vệ, quân nhân dự bị: hưởng chế độ theo pháp luật chuyên ngành.
- UBND tỉnh/HĐND: có thể quyết mức chi cao hơn định mức chung theo thẩm quyền.
- Khi bỏ lương cơ sở, áp dụng “mức tham chiếu” do Chính phủ quy định (không nêu con số/cách tính vì không có trong thông tin được cung cấp).
Giá trị then chốt của nghị định nằm ở việc bảo toàn thu nhập, rõ cơ chế chi trả – hạch toán, cho phép linh hoạt địa phương, và đặt “neo” tham chiếu cho giai đoạn bỏ lương cơ sở. Để triển khai đúng – đủ – nhanh, mỗi cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp nên:
- Rà soát hợp đồng lao động, chuẩn bị kịch bản tạm hoãn HĐLĐ khi có huy động;
- Chuẩn hóa quy trình lương: bảo đảm giữ nguyên đối với nhóm hưởng lương NSNN; tiếp tục trả lương với người lao động doanh nghiệp;
- Phân tách nguồn chi – chứng từ, đảm bảo hạch toán minh bạch;
- Chủ động truyền thông nội bộ, thống nhất cách hiểu để người lao động nắm chắc quyền lợi;
- Phối hợp địa phương: khi cần, trình quyết mức chi cao hơn trong khung thẩm quyền đã được văn bản cho phép.
Tất cả các bước trên đều xuất phát từ nội dung nghị định, không bổ sung nghĩa vụ mới, nhằm giúp bạn ứng dụng trơn tru chính sách, bảo toàn quyền lợi của người tham gia nhiệm vụ, đồng thời giảm rủi ro thủ tục trong thực tiễn.
“Kế toán Á Châu – Đồng hành cùng sự phát triển của doanh nghiệp.”
Mọi thông tin cần tư vấn xin vui lòng liên hệ:
Công ty TNHH Dịch Vụ Tài chính – Kế toán Á Châu
Đồng hành cùng Doanh nghiệp Việt Nam
- 0776 112 333 – 0932 154 266
- info@dichvuketoanachau.com
- 343 Phạm Ngũ Lão, Phường Bến Thành, Hồ Chí Minh
- Thứ 2 – Thứ 6: 8:00 đến 17:30
👉 Liên hệ – Đăng ký – Đồng hành cùng Kế Toán Á Châu ngay hôm nay!
