Vay vốn lưu động và vay đầu tư — chuẩn bị khác nhau ra sao
Dùng khoản vay ngắn hạn để mua tài sản dài hạn là một trong những sai lầm tài chính tốn kém nhất mà doanh nghiệp nhỏ hay mắc.
Chọn sai loại khoản vay tạo ra một vấn đề rất cụ thể: lệch kỳ hạn. Doanh nghiệp dùng khoản vay ngắn hạn 12 tháng để mua một dây chuyền có thời gian hoàn vốn 4 năm sẽ phải trả xong gốc trước khi tài sản kịp sinh ra đủ tiền. Kết quả là đến hạn phải vay khoản mới để trả khoản cũ, và mỗi lần đảo nợ là một lần rủi ro — nếu ngân hàng không cho vay tiếp, doanh nghiệp mất thanh khoản dù hoạt động vẫn tốt. Đây là nguyên nhân đổ vỡ phổ biến hơn nhiều so với thua lỗ.
Bốn điểm khác nhau
| Tiêu chí | Vay vốn lưu động | Vay đầu tư |
|---|---|---|
| Mục đích | Bù khoảng trống giữa lúc chi tiền và lúc thu tiền: nhập hàng, trả lương, trả nhà cung cấp | Mua tài sản dùng nhiều năm: nhà xưởng, máy móc, phương tiện |
| Kỳ hạn | Ngắn hạn, xoay theo chu kỳ kinh doanh | Trung và dài hạn, theo thời gian hoàn vốn của tài sản |
| Cách tính nhu cầu | Chu kỳ tiền mặt × chi phí hoạt động bình quân ngày | Tổng mức đầu tư trừ phần vốn tự có tham gia |
| Nguồn trả nợ | Dòng tiền từ vòng quay hàng hoá trong kỳ | Dòng tiền tăng thêm mà chính tài sản đó tạo ra |
Tính nhu cầu vốn lưu động
Đây là phần doanh nghiệp hay đưa một con số tròn không có cơ sở. Cách tính chuẩn:
| Bước 1 | Chu kỳ tiền mặt = số ngày tồn kho + số ngày phải thu − số ngày được nhà cung cấp cho trả chậm |
| Bước 2 | Chi phí hoạt động bình quân ngày = tổng chi phí hoạt động trong năm chia cho 365 |
| Bước 3 | Nhu cầu vốn lưu động = chu kỳ tiền mặt × chi phí hoạt động bình quân ngày |
| Bước 4 | Phần cần vay = nhu cầu vốn lưu động − vốn tự có đang tài trợ cho phần này |
Con số ra được có cơ sở, và quan trọng hơn: nó cho doanh nghiệp thấy rút ngắn chu kỳ tiền mặt làm giảm chính nhu cầu vay. Giảm 20 ngày phải thu có thể giảm nhu cầu vốn nhiều hơn cả một vòng đàm phán lãi suất.
Hồ sơ khác nhau chỗ nào
Vay lưu động cần thêm
Bảng tính chu kỳ tiền mặt; bảng tuổi công nợ phải thu; bảng tuổi hàng tồn kho; hợp đồng đầu ra đang thực hiện; kế hoạch dòng tiền theo tháng cho 12 tháng tới.
Vay đầu tư cần thêm
Báo giá hoặc hợp đồng mua tài sản; đánh giá hiệu quả dự án và thời gian hoàn vốn; dòng tiền dự kiến của riêng dự án; phần vốn tự có tham gia; hồ sơ pháp lý của tài sản.
Ba lỗi hay gặp
- Dùng vốn lưu động mua tài sản cố định. Lệch kỳ hạn, dẫn tới phải đảo nợ liên tục.
- Vay lưu động để bù lỗ. Vốn lưu động dùng để tài trợ chu kỳ kinh doanh, không phải để lấp khoản lỗ từ hoạt động — làm vậy chỉ dời vấn đề sang kỳ sau và làm nó lớn hơn.
- Vay đầu tư mà tính nguồn trả nợ từ toàn bộ dòng tiền doanh nghiệp, thay vì từ phần tăng thêm do tài sản mới tạo ra. Cách tính này che mất câu hỏi quan trọng nhất: dự án này có tự trả được cho chính nó không.
Câu hỏi thường gặp
Đọc thêm
- Dòng tiền trên báo cáo và dòng tiền thật
- Phương án kinh doanh nộp kèm hồ sơ vay
- Công nợ và tồn kho ảnh hưởng hạn mức vay
- Tư vấn cấu trúc vốn và vay vốn
Chưa rõ nên vay loại nào?
Gọi để Á Châu tính chu kỳ tiền mặt và đề xuất cấu trúc khoản vay phù hợp.
Nội dung mang tính tham khảo tại thời điểm đăng bài. Sản phẩm tín dụng khác nhau giữa các ngân hàng — doanh nghiệp nên xác nhận với ngân hàng cụ thể hoặc liên hệ Kế Toán Á Châu.
Xem thêm: Làm báo cáo tài chính để vay vốn ngân hàng
Cần Á Châu xử lý việc này cho doanh nghiệp anh/chị?
Điền 3 thông tin, chuyên viên gọi lại trong 4 giờ làm việc và gửi báo phí bằng văn bản trong 24 giờ. Kế toán trọn gói từ 500.000đ/tháng, tính theo số hoá đơn thật.
