Nghị quyết 34/2026/NQ-CP: Chính phủ gia hạn ưu đãi thuế xăng dầu đến 30/9/2026

Ngày 30/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 34/2026/NQ-CP về việc kéo dài thời hạn áp dụng các chính sách ưu đãi thuế đối với mặt hàng xăng dầu. Đây là động thái quan trọng nhằm tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp và người dân trong bối cảnh giá nhiên liệu thế giới còn nhiều biến động.

Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 30/9/2026, kéo dài thêm 3 tháng so với thời hạn trước đó. Đối với cộng đồng doanh nghiệp — đặc biệt là các đơn vị vận tải, logistics, sản xuất công nghiệp — đây là tín hiệu tích cực giúp ổn định chi phí đầu vào trong quý III/2026.

1. Nội dung chính của Nghị quyết 34/2026/NQ-CP

Nghị quyết 34/2026/NQ-CP kéo dài thời hạn áp dụng 03 loại thuế ưu đãi đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay, cụ thể:

1.1. Thuế nhập khẩu ưu đãi

Tiếp tục áp dụng mức thuế nhập khẩu ưu đãi thấp hơn mức thuế suất thông thường đối với các mặt hàng xăng dầu nhập khẩu. Điều này giúp giảm giá thành nhập khẩu, từ đó hạ nhiệt giá bán lẻ trong nước. Theo ước tính, mức thuế nhập khẩu ưu đãi hiện hành thấp hơn 5-10% so với mức thuế suất MFN (Most Favored Nation) thông thường.

1.2. Thuế bảo vệ môi trường (BVMT)

Mức thuế BVMT đối với xăng dầu tiếp tục được giữ ở mức thấp theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Cụ thể, mức thuế BVMT hiện đang áp dụng:

• Xăng (trừ etanol): 2.000 đồng/lít (mức trần là 4.000 đồng/lít)
• Nhiên liệu bay: 1.000 đồng/lít (mức trần là 3.000 đồng/lít)
• Dầu diesel: 1.000 đồng/lít (mức trần là 2.000 đồng/lít)
• Dầu hỏa: 600 đồng/lít
• Dầu mazut: 1.000 đồng/lít
• Dầu nhờn: 1.000 đồng/lít
• Mỡ nhờn: 1.000 đồng/kg

1.3. Thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Mức thuế GTGT đối với xăng dầu vẫn được giữ nguyên 10% theo quy định hiện hành. Tuy nhiên, việc giảm thuế nhập khẩu và thuế BVMT sẽ gián tiếp làm giảm giá cơ sở tính thuế GTGT, qua đó giảm số thuế GTGT phải nộp.

2. Bối cảnh ban hành Nghị quyết

Việc Chính phủ tiếp tục gia hạn ưu đãi thuế xăng dầu không phải là quyết định đơn lẻ. Đây là một phần trong chính sách bình ổn giá nhiên liệu được duy trì từ năm 2022 đến nay. Bối cảnh hiện tại có nhiều yếu tố thúc đẩy:

• Giá dầu thế giới biến động khó lường: Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, chính sách cắt giảm sản lượng của OPEC+, và sự phục hồi kinh tế không đồng đều giữa các khu vực khiến giá dầu thô liên tục dao động trong khoảng 70-90 USD/thùng.
• Áp lực lạm phát trong nước: Chỉ số CPI 6 tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 3,2-3,5% so với cùng kỳ. Giá xăng dầu là yếu tố đầu vào quan trọng ảnh hưởng đến hầu hết các mặt hàng khác.
• Hỗ trợ phục hồi sản xuất kinh doanh: Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn đang trong giai đoạn phục hồi sau giai đoạn khó khăn. Chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành.

3. Ảnh hưởng thực tế đến doanh nghiệp

3.1. Doanh nghiệp vận tải và logistics

Đây là nhóm hưởng lợi trực tiếp nhất từ chính sách này. Với mức tiêu thụ nhiên liệu lớn, mỗi đồng giảm thuế đều tạo ra khoản tiết kiệm đáng kể. Một doanh nghiệp vận tải trung bình tiêu thụ 10.000 lít dầu diesel/tháng có thể tiết kiệm được từ 5-8 triệu đồng/tháng nhờ mức thuế BVMT ưu đãi.

3.2. Doanh nghiệp sản xuất công nghiệp

Chi phí năng lượng chiếm từ 5-15% tổng chi phí sản xuất tùy ngành. Việc duy trì ưu đãi thuế xăng dầu giúp ổn định giá thành sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.

3.3. Hộ kinh doanh cá thể

Các hộ kinh doanh vận tải nhỏ lẻ, taxi, xe ôm công nghệ… cũng được hưởng lợi gián tiếp qua giá nhiên liệu bán lẻ thấp hơn, giúp duy trì thu nhập ổn định.

4. Lưu ý về thời hạn áp dụng

Nghị quyết 34/2026/NQ-CP chỉ có hiệu lực đến hết ngày 30/9/2026. Sau thời điểm này, nếu không có Nghị quyết gia hạn mới, các mức thuế sẽ quay trở lại mức thông thường. Doanh nghiệp cần:

• Theo dõi sát diễn biến chính sách trong tháng 9/2026 để có kế hoạch dự phòng.
• Xây dựng kịch bản tài chính cho cả hai trường hợp: được gia hạn tiếp và không được gia hạn.
• Cập nhật bảng giá thành sản phẩm nếu mức thuế thay đổi sau ngày 30/9/2026.

5. Hành động doanh nghiệp cần làm ngay

1. Rà soát hợp đồng vận chuyển, cung ứng: Nếu hợp đồng có điều khoản điều chỉnh giá theo biến động nhiên liệu, cần cập nhật mức giá mới dựa trên chính sách thuế hiện hành.
2. Cập nhật kế hoạch tài chính quý III/2026: Điều chỉnh dự toán chi phí nhiên liệu dựa trên mức thuế ưu đãi được gia hạn.
3. Theo dõi thông báo từ cơ quan thuế: Các công văn hướng dẫn tiếp theo từ Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính sẽ làm rõ cách thức kê khai, hạch toán các khoản thuế ưu đãi này.
4. Tư vấn với đơn vị kế toán chuyên nghiệp: Đảm bảo việc hạch toán thuế GTGT đầu vào đối với xăng dầu được thực hiện đúng quy định, tránh rủi ro khi quyết toán thuế.

6. FAQ – Câu hỏi thường gặp

Nghị quyết 34/2026/NQ-CP có hiệu lực từ khi nào?

Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và kéo dài đến hết ngày 30/9/2026.

Những loại thuế nào được gia hạn ưu đãi?

03 loại thuế được gia hạn gồm: thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay.

Doanh nghiệp vận tải được lợi gì từ Nghị quyết này?

Doanh nghiệp vận tải được hưởng lợi trực tiếp từ giá nhiên liệu thấp hơn nhờ các mức thuế ưu đãi, giúp tiết kiệm chi phí nhiên liệu từ 5-8 triệu đồng/tháng đối với đơn vị tiêu thụ 10.000 lít dầu/tháng.

Sau 30/9/2026, chính sách thuế xăng dầu sẽ thế nào?

Nếu không có Nghị quyết gia hạn mới, các mức thuế sẽ quay về mức thông thường. Doanh nghiệp cần theo dõi sát thông tin trong tháng 9/2026.

Hóa đơn GTGT đối với xăng dầu có gì cần lưu ý?

Doanh nghiệp cần đảm bảo hóa đơn GTGT đầu vào đối với xăng dầu được lập đúng quy định, có đầy đủ thông tin để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào hợp lệ.

Kết luận

Nghị quyết 34/2026/NQ-CP là một chính sách thiết thực, tiếp tục khẳng định cam kết của Chính phủ trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân vượt qua giai đoạn kinh tế nhiều thách thức. Tuy chỉ kéo dài 3 tháng, nhưng đây là “khoảng đệm” quan trọng giúp doanh nghiệp ổn định chi phí, lên kế hoạch sản xuất kinh doanh hiệu quả hơn.

Để được tư vấn chi tiết về ảnh hưởng của chính sách thuế mới đến hoạt động kế toán và tài chính doanh nghiệp, quý khách vui lòng liên hệ:

🔗 Xem thêm trong hệ sinh thái Á Châu:

• Tài Chính Á Châu — Dịch vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp
• Dịch Vụ Kế Toán Á Châu — Kế toán trọn gói cho doanh nghiệp
• BIZCA — Kết nối nhu cầu kinh doanh

Nguồn tham khảo: Cổng thông tin điện tử Chính phủ · Tổng cục Thuế · Thư Viện Pháp Luật

Lịch sử các lần gia hạn ưu đãi thuế xăng dầu

Đây không phải lần đầu tiên Chính phủ thực hiện chính sách gia hạn ưu đãi thuế đối với mặt hàng xăng dầu. Kể từ năm 2022, khi giá dầu thế giới tăng mạnh do xung đột Nga-Ukraine, Chính phủ đã liên tục ban hành các Nghị quyết gia hạn ưu đãi thuế:

• Năm 2022: Nghị quyết 20/2022/UBTVQH15 giảm thuế BVMT đối với xăng dầu từ 50% xuống mức sàn.
• Năm 2023: Nghị quyết 30/2023/UBTVQH15 tiếp tục duy trì mức thuế BVMT thấp.
• Năm 2024-2025: Chuỗi Nghị quyết của Chính phủ kéo dài ưu đãi thuế nhập khẩu và thuế GTGT theo từng quý.
• Năm 2026: Nghị quyết 34/2026/NQ-CP là lần gia hạn thứ 2 trong năm, kéo dài đến hết quý III.

So sánh với chính sách các nước trong khu vực

Việt Nam không đơn độc trong việc áp dụng chính sách ưu đãi thuế nhiên liệu. Nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á cũng thực hiện các biện pháp tương tự:

• Thái Lan: Gia hạn giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu diesel đến tháng 9/2026.
• Indonesia: Duy trì trợ giá nhiên liệu thông qua quỹ bình ổn, với ngân sách lên đến hàng tỷ USD mỗi năm.
• Malaysia: Áp dụng cơ chế trợ giá có mục tiêu, chỉ hỗ trợ nhóm thu nhập thấp và doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Philippines: Tạm thời giảm thuế nhập khẩu đối với dầu thô và sản phẩm xăng dầu.

So với các nước, chính sách của Việt Nam được đánh giá là linh hoạt, kết hợp đồng thời nhiều công cụ thuế (nhập khẩu, BVMT, GTGT) để tối ưu hiệu quả hỗ trợ mà vẫn đảm bảo nguồn thu ngân sách.

Tác động đến ngân sách Nhà nước

Mặc dù các chính sách ưu đãi thuế giúp giảm gánh nặng cho doanh nghiệp và người dân, chúng cũng tạo ra áp lực nhất định lên nguồn thu ngân sách. Theo ước tính của Bộ Tài chính:

• Mỗi quý áp dụng ưu đãi thuế BVMT, ngân sách giảm thu khoảng 8.000-10.000 tỷ đồng.
• Ưu đãi thuế nhập khẩu làm giảm thu ngân sách khoảng 2.000-3.000 tỷ đồng/quý.
• Tổng số thuế GTGT giảm gián tiếp ước tính 1.500-2.000 tỷ đồng/quý.

Tuy nhiên, Chính phủ đánh giá đây là sự đánh đổi cần thiết để kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ phục hồi sản xuất — những mục tiêu sẽ mang lại nguồn thu bền vững hơn trong dài hạn.

Hướng dẫn hạch toán kế toán đối với các khoản thuế ưu đãi

Đối với thuế BVMT:

• Thuế BVMT là khoản thuế được tính vào giá vốn hàng bán của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.
• Kế toán ghi nhận vào TK 3339 – “Thuế bảo vệ môi trường”.
• Khi mua xăng dầu, doanh nghiệp không được khấu trừ thuế BVMT (đây là thuế gián thu đánh vào hàng hóa).

Đối với thuế GTGT:

• Doanh nghiệp mua xăng dầu phục vụ sản xuất kinh doanh được kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
• Hóa đơn GTGT phải đầy đủ thông tin: tên, địa chỉ, mã số thuế người mua, người bán.
• Đối với hóa đơn dưới 20 triệu đồng: thanh toán tiền mặt vẫn được khấu trừ.
• Đối với hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên: bắt buộc thanh toán qua ngân hàng.